Veelgestelde vragen corona en Wzd en Wvggz

1. Welke gevolgen heeft het sluiten van de rechtbank voor de Wzd en Wvggz?
2. Het CIZ legt tijdelijk geen huisbezoeken meer af. Welke gevolgen heeft dit voor de uitvoer van de Wzd en de Wlz?
3. Implementatie van de Wzd en de Wvggz loopt momenteel vertraging op. Zijn er gevolgen?
4. Wat is de stand van zaken t.a.v. aanpassing van de Wzd en Wvggz?
5. Door het corona virus wordt het moeilijker om de MDO’s uit het stappenplan te organiseren. Wat kunnen we doen?
6. Er is een tekort aan personeel waardoor niet alle personen voor het MDO uit het stappenplan bereikbaar zijn. Hoe lossen we dit op?
7. Cliënten mogen geen bezoek ontvangen en mogen niet naar buiten. Moet hiervoor het stappenplan worden doorlopen?
8. Bij een persoon zijn vermoedens van een corona-infectie. Deze persoon weigert echter om onderzocht te worden en wil ook niet in quarantaine gaan. Wat kunnen we doen?
9. Door de maatregelen lukt het niet om met collega’s de benodigde zaken in het kader van de Wzd/Wvggz door te spreken. Wat moet ik doen?

1. Welke gevolgen heeft het sluiten van de rechtbank voor de Wzd en Wvggz?

De rechtbanken zullen in ieder geval tot en met 28 april a.s. gesloten blijven. Alleen zeer urgente zaken zullen worden behandeld. De behandeling vindt dan bijvoorbeeld telefonisch of via beeldbellen plaats. In beginsel zal geen fysieke zitting plaatsvinden.

2. Het CIZ legt tijdelijk geen huisbezoeken meer af. Welke gevolgen heeft dit voor de uitvoer van de Wzd en de Wlz?

Namens een persoon met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke beperking kan bij het CIZ een aanvraag worden gedaan voor een besluit tot opname en verblijf. Onder normale omstandigheden legt het CIZ ten behoeve van de aanvraag een huisbezoek af om te bekijken hoe de betrokken persoon zelf denkt over een opname. Het CIZ heeft echter in verband met het corona virus besloten om in ieder geval tot en met 28 april a.s. geen huisbezoeken meer af te leggen. Het CIZ kijkt momenteel daarom naar andere mogelijkheden om toch de aanvraag in behandeling te kunnen nemen. Zo zal het CIZ middels Skype of Facetime de aanvraag beoordelen. Als dat niet mogelijk blijkt en een huisbezoek noodzakelijk is dan zal het CIZ de aanvraag tijdelijk uitstellen. Als de nood hoog is kan gezien de huidige uitzonderlijke omstandigheden een zorginstelling een cliënt ook opnemen zonder dat het CIZ een Wzd-status heeft vastgesteld.  Het CIZ dient dan wel – zodra dat weer mogelijk is – op een later moment de betreffende cliënt te bezoeken om te onderzoeken wat diegene vindt van de opname.

Daarnaast hanteert het CIZ een tijdelijke aanpassing van de procedure voor de aanvraag of ophoging van een Wlz-indicatie. Zorgaanbieders die momenteel niet in staat zijn om medische gegevens van (oudere) cliënten aan te leveren kunnen een ‘Wlz-registratie VV’ aanvragen. Op grond van deze registratie is het onder bepaalde voorwaarden mogelijk dat ouderen acuut opgenomen kunnen worden. Het gaat dan alleen om opname op grond van een VV profiel. Er vindt in dat geval geen onderzoek plaats door het CIZ. Dit ter administratieve ontlasting van de betreffende zorgaanbieder.

Deze aanpassing wordt sinds 3 april jl. gehanteerd door het CIZ. Een dergelijke aanvraag kunt u ook doen in combinatie met een aanvraag besluit tot opname en verblijf.

3. Implementatie van de Wzd en de Wvggz loopt momenteel vertraging op. Zijn er gevolgen?

Zorginstellingen zullen momenteel druk zijn met alle maatregelen rondom het corona virus. Het is dan begrijpelijk dat processen ten aanzien van de implementatie van de Wzd en/of de Wvggz vertraging kunnen oplopen. Van belang is wel dat alle zorg die wordt verleend, ook de onvrijwillige en/of onverplichte zorg, op veilige en goede wijze conform de uitgangspunten van de Wzd en Wvggz wordt verleend. Vanzelfsprekend is het implementeren van de wetgeving van belang. Gelet op de huidige spoedomstandigheden  en het overgangsjaar is onze inschatting dat IGJ niet snel handhavend zal optreden als aan enkele formaliteiten niet is voldaan. Een groot gedeelte van het implementeren van de wet- en regelgeving kan echter ook goed vanuit huis. Heeft u medewerkers die gedwongen thuis moeten werken of kunt u op een andere wijze capaciteit vrijmaken dan behoeft dat de voorkeur.

4. Wat is de stand van zaken t.a.v. aanpassing van de Wzd en Wvggz?

De minister heeft middels een brief aan de Tweede Kamer op 13 maart jl. aangegeven dat hij voornemen is om vóór het zomerreces een spoedreparatiewetsvoorstel aan de Tweede Kamer aan te bieden. Het spoedreparatiewetsvoorstel bevat een aantal punten die de uitvoerbaarheid van de Wvggz en Wzd zullen moeten gaan verbeteren. Daarnaast is de minister bezig met meer punten ten behoeve van de uitvoerbaarheid van de Wzd en Wvggz maar deze punten vragen om meer uitwerking en zullen daarom in een tweede wetsvoorstel worden aangeboden. Verwacht wordt dat het tweede wetsvoorstel rond de jaarwisseling kan worden aangeboden.

5. Door het corona virus wordt het moeilijker om de MDO’s uit het stappenplan te organiseren. Wat kunnen we doen?

Uit de wet volgt niet expliciet dat de multidisciplinaire overleggen (MDO’s) op fysieke wijze ingericht dienen te worden. Dit betekent dat u het MDO ook middels een telefoon/video conferentie zou kunnen inrichten. De huidige situatie brengt dat creatief om moeten worden gegaan met de beperkingen. Indien het anders niet mogelijk is moeten alternatieven verkend worden en soms zelfs voor second best oplossingen worden gekozen.

6. Er is een tekort aan personeel waardoor niet alle personen voor het MDO uit het stappenplan bereikbaar zijn. Hoe lossen we dit op?

Als uitgangspunt geldt dat ook bij onderbezetting nog steeds de juiste professionele afwegingen gemaakt dienen te worden ten aanzien van de inzet van onvrijwillige zorg. Maar de IGJ benadrukt dat zorgverleners in de huidige omstandigheden ruimte hebben om de zorg op een afwijkende manier te organiseren. Kortom, er is ruimte om enigszins af te wijken van de Wzd onder de huidige omstandigheden. Van belang is wel dat de afwegingen voor deze afwijkingen zo veel mogelijk vast gelegd dienen te worden in het dossier van de betreffende cliënt. De bestuurder van de zorgaanbieder blijft verantwoordelijk voor het leveren van goede en veilige zorg.

Inmiddels is er ook door het ministerie van VWS een speciale coronapagina geopend op de website van dwang in de zorg.

7. Cliënten mogen geen bezoek ontvangen en mogen niet naar buiten. Moet hiervoor het stappenplan worden doorlopen?

Het beperken van het ontvangst van bezoek en de beperking van de bewegingsvrijheid zijn beide vormen van onvrijwillige zorg zoals bedoeld in de Wzd. Toch hoeft hiervoor niet het stappenplan doorlopen te worden. Op het naleven van de collectieve maatregelen die worden genomen op basis van besluiten van de ministeriële commissie crisisbeheersing of de adviezen van het RIVM is het stappenplan van de Wzd niet van toepassing.  Deze regels gelden immers voor iedereen in Nederland, iedereen dient zich daar aan te houden. Zodra een maatregel een individuele maatregel wordt (dus de maatregel ziet specifiek op een bepaalde cliënt) dan geldt als uitgangspunt dat de juiste professionele afwegingen worden gemaakt zoals uiteen is gezet bij vraag 6.

8. Bij een persoon zijn vermoedens van een corona-infectie. Deze persoon weigert echter om onderzocht te worden en wil ook niet in quarantaine gaan. Wat kunnen we doen?

Het corona virus is bestempeld als een Groep A-infectie. Op grond van de Wet publieke gezondheid (Wpg) zijn voor infecties uit groep A de volgende maatregelen mogelijk:

  • gedwongen opname tot isolatie of thuisisolatie;
  • gedwongen onderzoek;
  • gedwongen quarantaine (inclusief medisch toezicht).

Dat betekent dat naast de Wzd en de Wvggz de Wpg ook de mogelijkheid biedt om iemand aan dwang te onderwerpen.

Omdat het hier gaat om een persoon met een infectieziekte die een gevaar vormt voor de volksgezondheid zal op grond van de Wpg een gedwongen onderzoek en/of isolatie mogelijk zijn. Deze wet gaat derhalve voor op de Wzd en de Wvggz. Als deze persoon eenmaal is opgenomen en blijkt dat er sprake is van een psychische stoornis, een psychogeriatrische stoornis en/of een verstandelijke beperking en behandeling daarvan weigert dan kan de behandeling ingezet worden op grond van de Wzd of Wvggz. Als deze persoon weigert om zich te laten behandelen voor de infectieziekte en dit een levensgevaar vormt dan kan op grond van de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (Wgbo) behandeling van de infectie plaatsvinden.

9. Door de maatregelen lukt het niet om met collega’s de benodigde zaken in het kader van de Wzd/Wvggz door te spreken. Wat moet ik doen?

Aangeraden wordt om zoveel mogelijk te werken met videobellen. Alleen indien het echt noodzakelijk is voor de kwaliteit van de zorg kan een afspraak in persoon plaatsvinden. Het is bij videobellen van belang dat u rekening houdt met de privacyregels die voortvloeien uit de AVG. Zowel bij telefonisch contact als bij video-consulten dient bijvoorbeeld voorkomen te worden dat derden de behandeling kunnen afluisteren of opnemen. Zie hiervoor ook onze pagina corona en privacy.

  • Meld u nu aan voor onze nieuwsbrief!
    Wilt u op de hoogte worden gehouden van de laatste ontwikkelingen en veranderingen op juridisch gebied? Via onze nieuwsbrief krijgt u automatisch de laatste nieuwtjes via de e-mail toegestuurd.
  • Inschrijven nieuwsbrief