Veelgestelde vragen over corona en mondzorg

Het corona virus heeft zijn weerslag op de continuïteit van de gezondheidszorg. De mondzorg heeft een uitzonderlijke positie, aangezien er in korte tijd veelvuldig en intensief patiëntcontact is. In deze FAQ wordt antwoord gegeven op de meest prangende vragen voor mondzorgverleners omtrent het corona virus en de gevolgen daarvan. Voor meer algemene vragen ten aanzien van de gevolgen van het corona virus voor de zorg, verwijzen wij u naar onze pagina corona en de zorg.

1. Kan ik in mijn praktijk mondzorg blijven verlenen?
2. Wat wordt er verstaan onder “spoedeisende mondzorg”?
3. Hoe zit het met werktijdverkorting in de mondzorg?
4. Houden toezichthouders (zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) rekening met de ontstane situatie?
5. In andere zorgsectoren werkt men door de ontstane situatie met digitale zorg. Hoe zit dat in de mondzorg?
6. Is er een tegemoetkoming vanuit de zorgverzekeraars?
7. Wat is de status van het overleg van de mondzorgkoepels met het Ministerie van VWS, de NZa en ZN?
8. Hoe zit het met mijn herregistratieverplichting in het Kwaliteitsregister Tandartsen?

1. Kan ik in mijn praktijk mondzorg blijven verlenen?

Het is door de overheid niet verplicht om de praktijk waarin mondzorg wordt verleend geheel te sluiten. De beroepsverenigingen KNMT,  ONT, ANT en NVM hebben mondzorgverleners echter dringend geadviseerd om de reguliere mondzorg met ingang van 16 maart jl. op te schorten tot in ieder geval 6 april 2020. Dit omdat, zo geven de beroepsverenigingen aan, uit de beschikbare data blijkt dat bij succesvol beleid de piek van het aantal besmettingen niet alleen lager is, maar ook verderop in de tijd plaatsvindt.  In dat kader wordt geadviseerd de praktijk tijdens reguliere praktijkuren wél open te laten voor alle “spoedeisende mondzorg” aan niet-corona patiënten, voor zover dit vastgesteld kan worden.

Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en de Inspectie gezondheidszorg en Jeugd hebben in een brief aangegeven dit advies te onderschrijven. Volgens VWS en IGJ hebben de beroepsverenigingen door de aangekondigde gedragslijn invulling hebben gegeven aan hun verantwoordelijkheid als beroepsgroep. IGJ en VWS hebben daarbij te kennen gegeven dat deze gedragslijn – het tijdelijk staken van niet-spoedeisende mondzorg in verband met het corona virus – als tijdelijke norm voor verantwoorde zorg geldt, mede aangezien de beroepsgroep zelf een zorgvuldige afweging heeft gemaakt rekenig houdende met de kennis en kunde en expertise van de beroepsgroep zelf. IGJ en VWS geven aan dat zorgaanbieders en zorgverleners “zich aan de normen voor verantwoorde zorg van de beroepsgroep” dienen te houden. In beginsel dienen mondzorgpraktijken dus de aangekondigde gedragslijn te volgen. 

Inmiddels is door IGJ medegedeeld dat tandartsen en mondhygiënisten moeten stoppen met mondzorg ‘die geen haast heeft’. IGJ heeft aangegeven dat alle zorgaanbieders en zorgverleners zich aan de normen voor verantwoorde zorg van de beroepsgroep moeten houden. Op dit moment vloeit uit deze normen voort dat uitsluitend spoedeisende mondzorg mag worden verleend.

2. Wat wordt er verstaan onder “spoedeisende mondzorg”?

Zoals bovengenoemd, wordt aangeraden om slechts spoedeisende mondzorg te (blijven) verlenen aan patiënten die niet zijn besmet met het corona virus. Maar wat wordt er nu verstaan onder “spoedeisende mondzorg”? Van spoed is geen sprake indien onmiddellijk tandheelkundig ingrijpen niet noodzakelijk is. Volgens de ANT moet onder spoed wordt verstaan:

  • Trauma;
  • Nabloeding na een behandeling;
  • Acute, heftige pijn;
  • Mogelijk levensbedreigende ontstekingen;
  • Dento alveolair trauma waar repositie of replantatie noodzakelijk is.

De ANT heeft een handreiking ontwikkeld ten aanzien van de spoedeisende mondzorg aan patiënten die – voor zover bekend – niet zijn besmet met het corona virus. De handreiking heeft onder andere als doel het besmettingsgevaar voor zowel het behandelteam als de patiënten te minimaliseren.

Het is uiteraard mogelijk dat een patiënt zich tot u wendt voor spoedeisende mondzorg en u het vermoeden heeft dat die patiënt besmet is met het corona virus. In dat geval zal het wederom neerkomen op een afweging tussen enerzijds uw zorgplicht (het verlenen van zorg aan een patiënt in spoed) en anderzijds de veiligheid van u, de overige werknemers en overige patiënten in uw praktijk. U doet er in ieder geval goed aan om één en ander te bespreken met collega’s en de GGD. Indien de patiënt de – door het RIVM – vastgestelde coronasymptomen duidelijk vertoont of vaststaat dat de patiënt besmet is met het corona virus en deze patiënt wél spoedeisende mondzorg nodig heeft, geldt het volgende. In dat geval kan deze patiënt middels een aanmeldformulier worden doorverwezen naar het Coronacentrum Acute Mondzorg (hierna: “CAM”). Middels het CAM is er in iedere ROAZ-regio (11) een tandarts beschikbaar om mondzorg te verlenen aan desbetreffende patiënt. Het CAM informeert de eigen tandarts over de status van de patiënt.

In de gedragsregels voor tandartsen staat:

“08. De tandarts zal in beginsel niet mogen weigeren om de patiënt tandheelkundige eerste hulp te verlenen bij kennelijke (pijn)klachten. Indien echter voor die hulpverlening bijzondere voorzieningen nodig zijn, behoeft de tandarts deze hulp niet zelf te verlenen indien hij zich ervan overtuigd heeft dat deze hulp door een andere tandarts kan, en ook tijdig zal, worden gegeven, danwel indien hij verwijzing wenselijk acht.”

Als een tandarts – bijvoorbeeld omdat er geen afdoende beschermingsmaatregelen zijn – een patiënt niet veilig kan behandelen, terwijl dat elders (bijvoorbeeld in een ziekenhuis) wel kan, dan kan de tandarts spoedzorg weigeren. Daarvoor moet de tandarts zich er wel van vergewissen dat de patiënt ook daadwerkelijk op deze ander de locatie terecht kan.

Ook uit de Codex van Beroepsethiek voor Tandprothetici volgt dat een behandeling steeds veilig en verantwoord moet zijn:

“De tandprotheticus behandelt de patiënt als goed tandprotheticus. Dit houdt ten minste in dat de behandeling veilig is, afgestemd is op de reële behoefte van de patiënt, meest adequaat is voor de gezondheidstoestand van de patiënt, tijdig wordt verleend en in overeenstemming is met hetgeen onder beroepsgenoten gebruikelijk is. Hierbij is het werken volgens de door de ONT geaccordeerde richtlijnen leidend.”

Dit volgt ook uit de Gedragscode voor Mondhygiënisten.

3. Hoe zit het met werktijdverkorting in de mondzorg?

Indien er wordt overgegaan op (gedeeltelijke) sluiting van de mondzorgpraktijk, zal werktijdverkorting van de werknemers wellicht onvermijdelijk zijn. Hiertoe heeft het kabinet een nieuwe regeling aangekondigd: Tijdelijke noodmaatregel overbrugging voor werkbehoud (hierna “NOW”).  Het Ministerie van Economische Zaken heeft laten weten dat de nieuwe NOW-regeling ook geldt voor tandartsen die besloten hebben tijdelijk uitsluitend spoedgevallen te behandelen. In de NOW wordt een aantal voorwaarden gesteld om in aanmerking te komen voor werktijdverkorting:

  • Er wordt een omzetverlies van tenminste 20% verwacht. Verwacht wordt dat in de mondzorg snel aan dit vereiste zal zijn voldaan, aangezien de activiteiten grotendeels worden stilgelegd;
  • Werknemers mogen gedurende de tegemoetkomingsperiode niet worden ontslagen op grond van bedrijfseconomische redenen.

Als wordt voldaan aan bovengenoemde voorwaarden, kan het UWV gedurende drie maanden – met eventuele verlenging van drie maanden – tegemoetkomen in de loonkosten tot 90% van de loonsom. Vervolgens dient de werkgever het loon van de werknemer volledig (100%) door te betalen. Het is momenteel nog niet mogelijk om deze werktijdverkorting aan te vragen bij het UWV. Wij houden u hierover op de hoogte. Totdat de nieuwe regeling van kracht is gaan wij ervan uit dat verzoeken op de in onze blog van 16 maart jl. ingediende wijze in behandeling worden genomen.

Voor de meest recente ontwikkelingen hieromtrent verwijzen wij u naar de artikelen op onze website en het artikel voor zzp’ers.

4. Houden toezichthouders (zoals de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd) rekening met de ontstane situatie?

De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (hierna: IGJ) heeft aangegeven de komende periode terughoudend te zijn bij het afleggen van inspectiebezoeken. De IGJ kiest hiervoor om zodoende zorginstellingen en zorgverleners niet onnodig te belasten. In dat kader geeft de IGJ aan een eventueel inspectiebezoek één dag van tevoren aan te kondigen. Vervolgens kan de praktijk het aangeven indien het bezoek – vanwege het corona virus – niet uitkomt. Dit zal de IGJ in overweging nemen.

Daarnaast roept de IGJ (mond)zorgverleners op om, in tegenstelling tot andere werknemers, wél naar het werk te gaan. Hierbij geeft de IGJ het advies om slechts thuis te blijven bij aanwezigheid van corona symptomen, waaronder de combinatie van hoesten, verkoudheid, keelpijn, en koorts. Eén en ander in het licht van de beperkte inzet van mondzorgverleners ten aanzien van de spoedeisende mondzorg.

Recent heeft de IGJ aangegeven dat IGJ de komende periode de termijnen loslaat, die normaal in het toezicht gelden.  Normaliter hanteert IGJ in veel gevallen een termijn waarbinnen een zorgaanbieder moet reageren op een vraag, opmerking of eis. Denk aan:

  • de reactie van een instelling, zorgverlener of fabrikant/groothandel op een concept-rapport na een bezoek van de inspectie;
  • de verplichting om een calamiteit te melden en daarna een onderzoeksrapportage in te leveren;
  • het maken van een ‘resultaatsverslag’ waarin verbeteringen van de zorg staan na maatregelen van een inspecteur;
  • de mogelijkheid om voor publicatie te reageren op een rapport van de inspectie.

IGJ heeft nu te kennen gegeven dat zorgaanbieders standaard uitstel krijgen als zij zich niet kunnen houden aan de normale termijnen. Uitstel vragen is niet nodig: het uitstel wordt automatisch door IGJ verleend. Uitsluitend indien IGJ toch een snellere reactie wil omdat er grote risico’s voor de zorg zijn, krijgt de zorgverlener dat te horen.

5. In andere zorgsectoren werkt men door de ontstane situatie met digitale zorg. Hoe zit dat in de mondzorg?

In de mondzorg zal het, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de logopedie en consulten in de medisch specialistische zorg, lastig zijn om te voorzien in digitale zorg. Zo is direct contact tussen de patiënt en mondzorgverlener vaak noodzakelijk om daadwerkelijk mondzorg te kunnen leveren. De Nederlandse Zorgautoriteit (hierna: “NZa”) heeft hieromtrent aangegeven dat indien de mondzorg tóch (gedeeltelijk) plaats kan vinden middels digitale hulpmiddelen, de vergoeding plaatsvindt als (integraal) onderdeel van de bestaande prestaties. Deze digitale zorg zit aldus inbegrepen in het normale tarief. Zo kan er worden gedacht aan apps om de mondhygiëne te bevorderen.

6. Is er een tegemoetkoming vanuit de zorgverzekeraars?

Zorgverzekeraars Nederland (hierna: ZN) heeft in een brief van 25 maart jl. bekend gemaakt zorgaanbieders en zorgverleners te willen ondersteunen in de huidige coronacrisis. In dat kader heeft ZN een aantal ondersteuningsmaatregelen opgesteld. Hierbij heeft ZN echter ook direct kenbaar gemaakt dat deze maatregelen slechts gelden ten aanzien van gecontracteerde zorgaanbieders. Er wordt aldus een onderscheid gemaakt tussen gecontracteerde en ongecontracteerde zorgaanbieders. In de mondzorg zijn veel ongecontracteerde zorgaanbieders actief, waaronder veel tandartsen en mondhygiënisten. Ongecontracteerde aanbieders worden door ZN primair verwezen naar de Rijksregelingen voor ondernemingen en zelfstandigen. De vraag is of dat redelijk is, want ook ongecontracteerde zorgaanbieders worden ernstig getroffen door de coronacrisis en ook zij bieden zorg aan zorgbehoevende patiënten. Inmiddels is een beroep gedaan op de financiers om ook ongecontracteerde zorgaanbieders te compenseren. Wij houden u van ontwikkelingen in dit kader op de hoogte.

Enkele genomen maatregelen gelden voor zowel gecontracteerde als ongecontracteerde aanbieders. Voor deze maatregelen, en een nadere uitwerking van de ondersteuningsmaatregelen en randvoorwaarden voor gecontracteerde zorgaanbieders, verwijzen wij u naar onze pagina corona en de zorg.

7. Wat is de status van het overleg van de mondzorgkoepels met het Ministerie van VWS, de NZa en ZN?

De mondzorgkoepels (ANT, ONT, KNMT en NVM) hebben op 2 april jl. overleg gevoerd met het Ministerie van VWS, de NZa en ZN over onder andere de uitwerking van bovengenoemde maatregelen van ZN en de Rijksregelingen in de mondzorg. De schrijnende situatie in de mondzorg vraagt namelijk om maatwerk. Deze mondzorgkoepels hebben hiertoe een concreet voorstel gedaan aan de bovengenoemde partijen. Het voorstel ziet toe op drie elementen: de continuïteit van zorg, de compensatie van het omzetverlies en de onvoorziene aanvullende kosten en nazorg. Daarnaast wordt voorgesteld de Rijksregelingen tevens open te stellen voor mondzorgaanbieders.

Het overleg met het Ministerie van VWS, de NZa en ZN heeft vooralsnog niet gezorgd voor een duidelijk resultaat voor de mondzorgaanbieders. Uiteraard houden wij u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen op dit vlak.

Daarnaast is het eerdere advies om tot 6 april a.s. de reguliere mondzorg te staken, verlengd tot en met Pasen. Het advies blijft aldus om slechts spoedeisende mondzorg te blijven verlenen.

8. Hoe zit het met mijn herregistratieverplichting in het Kwaliteitsregister Tandartsen?

Het Kwaliteitsregister Tandartsen (hierna: KRT) is een register waar tandartsen zich vrijwillig kunnen inschrijven, mits zij voldoen aan een aantal registratienormen. Zo dient de tandarts ingeschreven te staan in het BIG-register en over een klachtenregeling – in de zin van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg – te beschikken. Vervolgens kan de tandarts zich na vijf jaar herregistreren, wederom indien is voldaan aan een aantal normen. Zo dient de tandarts zich onder andere bij te scholen door 180 uur te besteden aan deskundigheidsbevordering, verdeeld over minimaal 4 competentiegebieden. Momenteel worden echter veel scholingen en congressen geannuleerd vanwege het coronavirus. Het kan zodoende lastig zijn om te voldoen aan de normen voor herregistratie. Om die reden heeft het KRT aangegeven dat de herregistratieverplichting onmiddellijk voor onbepaalde tijd wordt uitgesteld. Eén en ander houdt in dat geen herregistratie behoeft te worden aangevraagd en dat de registratie in het KRT gedurende deze periode blijft staan. Indien de herregistratieverplichting weer van kracht wordt, krijgen tandartsen een redelijke termijn om te voldoen aan de normen voor herregistratie.

  • Meld u nu aan voor onze nieuwsbrief!
    Wilt u op de hoogte worden gehouden van de laatste ontwikkelingen en veranderingen op juridisch gebied? Via onze nieuwsbrief krijgt u automatisch de laatste nieuwtjes via de e-mail toegestuurd.
  • Inschrijven nieuwsbrief