Het kabinet-Jetten wil ‘passende zorg’ de nieuwe norm maken in de gezondheidszorg door uitsluitend deze vorm van zorg te vergoeden in het basispakket. Deze beleidswijziging is aangekondigd in een brief aan de Tweede Kamer van de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Langdurige Zorg en Sport. De norm van passende zorg vormt in de brief één van de vier leidende uitgangspunten om zorg toegankelijk, betaalbaar en van hoge kwaliteit te houden.
Het basispakket
Het verzekerde pakket zal gaan veranderen als gevolg van deze beleidswijziging. Hierbij verwachten de ministers dat zorgprofessionals expliciet aangeven welke behandelingen als passend kunnen worden beschouwd en welke niet, zodat duidelijk wordt welke zorg onder het basispakket gaat vallen. Daarbij geldt dat wanneer een gelijkwaardig alternatief beschikbaar is dat minder arbeidsintensief of meer kosteneffectief is, daaraan de voorkeur moet worden gegeven. Daarnaast komt een behandeling in beginsel alleen voor opname in het basispakket in aanmerking, wanneer deze een meerwaarde voor de patiënt heeft.
Verder krijgt het Zorginstituut een versterkte rol bij de beoordeling van het verzekerde pakket, gericht op het waarborgen van het passende zorgaanbod. Daarnaast zal de minister voortaan besluiten over de opname van intramurale geneesmiddelen in het basispakket, terwijl dit voorheen uitsluitend gold voor extramurale geneesmiddelen. Ook hiermee wordt de sturing op het verzekeren van uitsluitend passende zorg verder aangescherpt.
Rol zorgverzekeraars
Ook van de zorgverzekeraars wordt verwacht dat zij sturen op de beschikbaarheid van passende zorg. Meer concreet zal dit betekenen dat zorgverzekeraars, willen zij voldoen aan hun (wettelijke) zorgplicht, moeten contracteren met aanbieders van passende zorg. De NZa zal hierop toezien. Voor de praktische uitvoerbaarheid van deze eis, zullen zorgverzekeraars een betere informatiepositie krijgen om onderscheid te kunnen maken tussen zorgaanbieders van passende zorg en zorgaanbieders die dat niet, of in mindere mate leveren. Denk hierbij aan informatie uit zorgdeclaraties en geautomatiseerd inzicht in wachtlijsten.
Daarnaast zal de vergoeding voor niet-gecontracteerde zorg van zorgverzekeraars worden stopgezet. Door deze vergoeding af te schaffen, worden zorgaanbieders gestimuleerd te voldoen aan de kwaliteitseisen van de zorgverzekeraar die – als het goed is – in lijn zijn met een passend zorgaanbod.
Passend zorglandschap
Uit de beleidsbrief volgt ook dat zorgaanbieders zich regionaal zodanig organiseren dat inwoners tijdig toegang hebben tot de passende zorg. Dit betekent dat zorgaanbieders in de regio concrete afspraken zullen moeten maken over de concentratie en spreiding van zorg. Het kan het nodig zijn dat zorg op de ene locatie moet worden afgebouwd, zodat deze op een andere plek beter en duurzamer kan worden ingericht. Volgens het kabinet zijn dergelijke keuzes nodig om een passend zorglandschap te creëren. Om dit te realiseren, zal het kabinet actiever gaan sturen op de organisatie van zorg in de regio, onder meer door eisen te stellen rond het meedoen aan regionale samenwerkingsverbanden of avond-, nacht- en weekendzorg.
Tegelijkertijd zal van zorgverzekeraars worden verwacht dat zij bijdragen aan een passend zorglandschap door bij regionale afspraken zoveel mogelijk op één lijn te liggen. Daarom worden randvoorwaarden gecreëerd door het kabinet om te bevorderen dat zorgverzekeraars bij veranderingen in de organisatie van zorg gelijkgericht handelen. Hiermee wordt voorkomen dat zorgverzekeraars meeliften op investeringen van andere zorgverzekeraars in de regio.
Tot slot
Met de introductie van passende zorg als norm beoogt het kabinet te sturen op een selectiever en doelmatiger basispakket, waarbij alleen nog maar passende zorg vergoed wordt. Hiervoor is een samenhangend pakket aan wet- en regelgeving ontwikkeld met o.a. strengere eisen aan beroepsrichtlijnen en een grotere rol van zorgverzekeraars. De verwachting van de ministers is dat deze maatregelen zullen bijdragen aan een toekomstbestendig en passend zorglandschap. In de komende jaren zal moeten blijken in hoeverre deze beleidsambities daadwerkelijk worden gerealiseerd.
